Wymieranie dinozaurów ponownie przypisuje się aktywności wulkanicznej

Reklama

ndz., 08/09/2020 - 20:19 -- AleksandraJ

Prowadząc badania na płaskowyżu indyjskim, geolodzy z Uniwersytetu Priceston, doszli do wniosku, że erupcje wulkanów mogły doprowadzić do wyginięcia dinozaurów, ponieważ odbyły się one w czasie uderzenia meteorytu. To on doprowadził do masowej zagłady dinozaurów (i nie tylko) - właśnie tak zwykło się tłumaczyć przyczynę jednego z kataklizmów w historii naszej planety.

Naukowcy nazywają to zjawisko wymieraniem kredowym. Odbyło się ono blisko 66 milionów lat temu, na granicy dwóch okresów - kredy i paleogenu. Wtedy właśnie zaginęło około 75% wszystkich rodzajów zwierząt. Chociaż główną hipotezą nadal pozostaje historia z meteorytem, pojawiają się równie ciekawe dziesiątki innych przyczyn. Przykładowo, jedna z nich wiąże wyginięcie dinozaurów i innych gatunków zwierząt wraz z nastaniem roślin kwiatowych lub napromieniowaniem spowodowanym wybuchem supernowy.

Wyznaczenie czasu eksplozji

W nowym badaniu, naukowcy chcieli sprawdzić hipotezę wulkanów- zabójców, a zapalczywym zwolennikiem dokonań jest Gerta Keller- współwykonawca artykułu naukowego, profesor geologii i paleontologii w Uniwersytecie Princeton. Według niej jest to najbardziej wiarygodna przyczyna wyginięcia dinozaurów. Gerta Keller wraz z jej kolegą i również geologiem, Blair’em Schone oraz studentami rozpoczęli eksperymenty celem ustalenia wieku grubych pokładów lawy, których datowanie nie zostało jeszcze ustalone.

Najbardziej znanym sposobem badania skamielin jest metoda radiowęglowa i jest ona zazwyczaj wykorzystywana w archeologii w celu badania znalezisk organicznych. Jednak jej czułość nie pozwala na wykorzystywanie jej dla obiektów, których wiek przewyższa 100 000 lat (mowa o bazalcie, którego wiek datuje się na ponad 66 milionów lat). Do ustalenia wieku skał górskich częściej wykorzystywane są właściwości takich elementów radioaktywnych jak uran czy ołów. Podane pierwiastki o wiele dokładniej pomagają wyznaczyć wiek, ale minerały, w jakich można je znaleźć, nadzwyczaj rzadko znajdują się w bazalcie.

Kiedy po wielu poszukiwaniach, uczonym niczego nie udało się znaleźć, większość uczestników nie chciała dalej szukać minerałów. Aż do czasu, gdy natrafiono na pokłady popiołu wulkanicznego z wysoką zawartością krzemionki, znajdującej się między dwoma zastygłymi potokami. Taki popiół często zawiera kryształy cyrkonu, czyli jednego z najstarszych minerałów na Ziemi, którzy tworzy się w procesach magmowych i zachowuje radioaktywny uran.

Zatem obecnie uczeni skupili się na poszukiwaniu cyrkonu pomiędzy warstwami law w popiele, a nie w samym bazalcie. Po wyznaczeniu najpewniejszego wieku kryształów, które zostały nagromadzone między potokami lawy, możliwym stało się wyznaczenie czasu erupcji wulkanu.

Wina wulkanów

Badacze zebrali próbki z 141 miejsc, a w 24 z nich były znalezione kryształy cyrkonu, w którym zawarty był uran. Według tego badania, stworzono wiele wniosków, a mianowicie: o czterokrotnej erupcji wulkanów, której towarzyszyły unoszące się w atmosferze w wielkich ilościach: gaz siarkowy i dwutlenek węgla. Tysiące ton lawy zabijały istoty żywe, a śmiercionośny gaz roznosił się na całą kulę ziemską.

Gaz siarkowy może w krótkim czasie schłodzić atmosferę, zaś dwutlenek węgla podnosi ciepło, ale w nieco dłuższym czasie. Kiedy wulkany wyrzucają te substancje w wielkich ilościach, przynieść to może ryzyko wahań temperatury. W takich przypadkach, życie na ziemi, delikatnie mówiąc, przestaje się rozwijać.

Dwa z czterech wybuchów miały miejsce jeszcze przed masowym wymieraniem organizmów. Jak pokazują dane, w tym czasie klimat zmieniał się z chłodnego na ciepły, a potem znowu z ciepłego na chłodny. Niektórzy naukowcy uważają, że już te anomalie pogodowe mogły wpłynąć na wymieranie istot żywych. Ciekawe jest to, że drugi wybuch miał miejsce kilka dziesiątków tysiącleci później, tj. aż do uderzenia meteorytu, ale z punktu widzenia geologii jest to krótki odcinek czasu. Możliwe, że przez te dwa wydarzenia doszło do największej ilości wymarcia istot żywych w całej historii Ziemi.

Opublikowana praca ma znaczenie szczególne, ponieważ z wielką dokładnością ustala datę erupcji wulkanów. Naukowcy spodziewają się, że te badania oraz inne, zaplanowane na przyszłość prace, przybliżą ludzi do odkrycia jednej z największych tajemnic przeszłości.

Autor: 
tłum. Milena Baran
Polub Plportal.pl:

Reklama