Mamut-król zwierząt w epoce lodowcowej

Reklama

pon., 07/06/2020 - 21:14 -- moderator3

Przez tysiące lat mamuty przemierzały zmarznięte terytorium Europy. Neandertalczycy i ludzie współcześni wcielili w życie różnorodne strategie związane z polowaniem na nie.

 

Ci ogromni roślinożercy pochodzenia afrykańskiego,kolonizowali kontynent europejsko-azjatycki przez prawie 4 miliony lat.  Ich przodkami były słonie, które zaadaptowały się do panującego w epoce lodowcowej zimna, jak to uczynili w późniejszym czasie ludzie prymitywni, z którymi mamuty koegzystowały. 

                     

        Polowanie na mamuta-wyidealizowana wizja walki

  Neandertalczycy byli wielkimi konsumentami mięsa mamuta i nosorożca włochatego, który stanowił 80 procent ich diety. Istnieją  ewidentne dowody ich polowań, ale z cała pewnością nie są znane metody, których używali. 

                   

 

 

 

 

 

 

 

                                  Figura mamuta wyrzeźbiona w jego kości

  Schyłek mamuciego panowania rozpoczął się ok. 21tysięcy lat temu. Niski odsetek w zakresie rozmnażania,nie działał na korzyść przetrwania (okres ciąży mamucich samic osiągał długość do 22 miesięcy).  Jego definitywne wyginięcie mogło zostać spowodowane przez polowania, wzrost temperatur, jakąś chorobę albo mutację, możliwe też, że przez połączenie wszystkich tych czynników. Część obrazu została znaleziona we francuskim Abri de la Madeleine.

  Dla niektórych mamuty były śnieżnymi bestiami, które wzbudzały strach kiedy pojawiały się z hukiem. Dla innych były gigantami gwarantującymi ludzkie przeżycie. To właśnie one, ogromne włochate słonie, koegzystowały z różnymi gatunkami ludzkimi aż do wyginięcia zaledwie 3800 lat temu. 

  Ci ogromni roślinożercy pochodzenia afrykańskiego kolonizowali kontynent europejsko-azjatycki przez prawie 4 miliony lat. Ich przodkami były słonie, które zaadoptowały się do panującego w epoce lodowcowej zimna, jak to uczynili w późniejszym czasie prymitywni ludzie, z którymi mamuty koegzystowały (także pochodzący z Afryki). Ta długoletnia relacja pomiędzy jednymi i drugimi pozostaje widoczna w skamieniałych resztkach cmentarza mamutów w Orce (gmina w hiszpańskiej prowincji Grenada) odkopanych przez paleontologa Bienvenido Martínez-Navarro. Wiemy, że zwierzęta gruboskórne szły, żeby umrzeć w tym miejscu, co wydaje się, iż osiągnęły hominidy 1,4 miliony lat temu,  aby zdobyć ich mięso, jak zrobili to w Afryce ze słoniami ich przodkowie. Biorąc pod uwagę ich rozmiary (mogły ważyć nawet 8 ton i mierzyć ponad 5 metrów wysokości), polowanie na nie musiało być skomplikowane i dlatego ludzie wykorzystywali mięso osobników nieżywych lub chorych. 

 

Cmentarze mamutów  

  We środkowym paleolicie mamuty przekształciły się w zasoby gastronomiczne dla pre-neandertalczyków i meandertalczyków. Pokazują to różne złoża, jak choćby te położone w środkowym i niskim biegu rzek Manzaranes i Jarama, a także w pobliżu rzeki Torralbaoraz Ambrona (w prowincji Soria). W Madrycie na wzgórzu San Isidro mieściło się takie nagromadzenie kości, o których myślało się w XIX wieku, że należały do słoni, z którymi Hannibal przekroczył Alpy. 

  Relacja pomiędzy hominidami i ssakami gruboskórnymi była tak głęboka, iż niektórzy z badaczy mówią o "etno-elefantologii". Joaquín Panera, archeolog z Narodowego Centrum Badań nad Rewolucją Człowieka i koordynator złóż w miejscowości Torralba i Ambrona (dwa stanowiska archeologiczne), wskazuje, że trąbowce mają autoświadomość oraz ogromną pamięć, wytwarzają złożone mapy mentalne i kontrolują terytorium. W ten sposób na przykład mogą znaleźć wodę kiedy jest susza. Jest bardzo prawdopodobne, że ludzie wiedzieli, iż podążanie za nimi doprowadzi ich do interesujących miejsc w nieznanych regionach. 

 Mimo tej widocznej analizy, ludzie praktykowali polowania, aby zdobyć mamucie mięso. W Getafe, niedaleko Madrytu, zlokalizowano resztki po uczcie Neandertalczyków sprzed 84 tysięcy lat: 82 mamucie skamieniałości i 754 narzędzia, którymi ludzie szatkowali ich mięso, a także rozgniatali kości w poszukiwaniu rdzenia. Neandertalczycy byli wielkimi konsumentami mięsa mamuta oraz nosorożca włochatego, który stanowił 80 procent ich diety. Na Syberii napotkano szpic lancy mustierskiej (sprzed ok. 40 tysięcy lat) wbitej w krąg mamuta, a także resztki skamieniałości z ranami śmiertelnymi, ewidentny dowód polowań. 

  Kilka lat temu na wyspie Jersey ( dzisiaj przód wybrzeża Normandii, ale przyłączony do kontynentu w epoce paleolitu) pojawiło się duże nagromadzenie mamucich kości, co skłania do myślenia, że ludzieścigali je do momentu, kiedy spadały w przepaść. Te polowania powtarzały się aż do zaspokojenia głodu, lecz nowe badania pokazują, że być może nagromadzenie to było naturalne. Z przybyciem Homo sapiens polowanie na mamuta rozwinęło się, ale również nie ma wystarczających dowodów odnośnie strategii polowań. 

  Schyłek mamuta rozpoczął się ok. 21 tysięcy lat temu. Jego niski odsetek w zakresie rozmnażania nie działał na korzyść przetrwania (okres ciąży mamucich samic osiągał długość do 22 miesięcy) )  i jego definitywne wyginięcie mogło zostać spowodowane przez polowania, wzrost temperatur, jakąś chorobę albo mutację, możliwe też, że przez połączenie wszystkich tych czynników. 

Ozdoby i malowidła

  Obraz mamuta pozostał uwieczniony w licznych dziełach sztuki, które pokazują jego związek z ludźmi. Zachowało się dużo figurek i ozdób wytworzonych z kości słoniowej, jak choćby rzeźba Człowiek-lew z Ulm sprzed 40 tysięcy lat, liczne malowidła skalne jak te z francuskiej jaskini Rouffignac z namalowanymi ponad 100 mamutami oraz te zachowane w jaskiniach El Pindal albo El Castillo w Kantabrii. Ich ogromne kości były tez używane do konstruowania szałasów w okresie paleolitu górnego, jak te znalezione w Rosji, Ukrainie i w Polsce. 

  W ostatnich latach odkrycie dobrze zakonserwowanego DNA mamuta w syberyjskiej tundrze doprowadziło do rozmów o możliwym sklonowaniu tych zwierząt poprzez techniki, które wykorzystują genyazjatyckich słoni. Jednak na ten moment zmartwychwstanie tych olbrzymów wciąż pozostaje mrzonką.

Autor: 
Rosa M. Tristán tłum. Daria Matuszak
Polub Plportal.pl:

Reklama