Najdoskonalsza moda indyjska?

Reklama

pon., 05/03/2021 - 19:14 -- MagdalenaL

Ręcznie przędzona tkanina khadi, będąca symbolem wolności, była celebrowana przez Gandhiego. Teraz znów jest rozchwytywana, pisze Kalpana Sunder, ponieważ projektanci wykorzystują jej transformacyjną moc.

Khadi, część silnej tradycji włókienniczej Indii, Pakistanu i Bangladeszu, to gruby, ręcznie przędzony i ręcznie tkany materiał wykonany zazwyczaj z przędzy bawełnianej. Wytwarzanie khadi (pochodzi od słowa khaddar) polega na przetwarzaniu włókien w przędzę za pomocą kół przędzalniczych, a następnie tkaniu przędzy na tkaninę za pomocą krosien. Ręczne przędzenie i tkanie są od wieków częścią życia społecznego i kulturalnego Indii. W okresie wedyjskim (1500 do 1100 p.n.e.) przędzalnię uważano za cenny prezent ślubny. Archeologiczne dowody terakotowych wrzecion, figurek noszących tkane tkaniny i fragmenty bawełnianych tkanin zostały znalezione w ruinach cywilizacji doliny Indusu. Na freskach w jaskiniach Ajanta z V wieku, wizerunki kobiet przędzących bawełnianą przędzę zdobią ściany. Szlaki handlowe z Indii przenosiły bawełnę do innych części Azji i Europy. W XVII w. popularność zyskał ręcznie tkany muślin o półprzezroczystej jakości z Bengalu i Dacca. Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska eksportowała z Indii tkaniny calico i chintz, które stały się modne w Europie, ponieważ były wygodne, trwałe i niedrogie. Na początku XVIII wieku, zaniepokojona popularnością indyjskich tkanin Anglia zakazała ich stosowania i zamiast tego zalała Indie tkaninami produkowanymi maszynowo, co zadało ogromny cios ręcznie tkanej tkaninie khadi. Brytyjczycy nadal kupowali bawełnę po niskiej cenie z Indii, tkali z niej ubrania w Wielkiej Brytanii i sprzedawali je po wysokiej cenie w Indiach.

Jeśli 200 milionów ludzi wyprodukuje khadi własną pracą i będzie je nosić, oblicze Indii zostanie odmienione - Mahatma Gandhi.

To właśnie Mahatma Gandhi, działacz na rzecz wolności i przywódca polityczny, ożywił zainteresowanie ręcznie przędzoną tkaniną w 1918 roku, czyniąc z niej potężny polityczny symbol swadeshi (wszystkiego, co indyjskie). To sprawiło, że Hindusi znów zaczęli być dumni z tekstyliów "Made in India", bojkotując tkaniny produkcji brytyjskiej. Gandhi uczynił z siedzenia przed charkha (kołowrotkiem) deklarację społeczną i promował khadi, aby poprawić warunki społeczno-ekonomiczne i zachęcić do samodzielności, szczególnie wśród ludzi żyjących w indyjskich wioskach. "Swaraj [samowładztwo] nie może przyjść przez maszynę. Ale jeśli 200 milionów ludzi z pełnym zrozumieniem wyprodukuje khadi własną pracą i będzie je nosić, oblicze Indii zostanie odmienione" - powiedział. W swojej książce Clothing Gandhi's Nation: Homespun and Modern India, Lisa Trivedi, profesor nadzwyczajny historii w Hamilton College w Nowym Jorku, pisze: "Zdobycie umiejętności i narzędzi potrzebnych do produkcji ręcznie przędzonych i ręcznie tkanych tkanin pozwoliło Gandhiemu zrobić coś więcej niż tylko bagatelizować towary produkowane przemysłowo, czy to zagraniczne, czy miejscowe; po raz pierwszy mógł zaproponować lokalną konsumpcję i produkcję ręcznie robionych towarów jako drogę do wyzwolenia Indii". W 1925 roku formalnie utworzono All India Spinners Association w celu produkcji i sprzedaży khadi. Po uzyskaniu niepodległości rząd indyjski utworzył Komisję Khadi, Wsi i Przemysłu (Khadi, Village and Industries Commission - KVIC), której zadaniem było promowanie badań, dostarczanie surowca, nadzorowanie kontroli jakości i promowanie marketingu khadi. Khadi stał się tkaniną najchętniej wybieraną przez polityków i był używany na kurtki i topisy (czapki) przez osoby pełniące służbę publiczną ze względu na jego związek z walką o niepodległość. Do dnia dzisiejszego Indie wykonują wszystkie flagi narodowe z khadi. Artystka Shelly Jyoti jest pod wpływem filozofii Mahatmy i jego "przewodnictwa myśli". Na swojej wystawie The Khadi March: Just Five Meters w Visual Arts Gallery w New Delhi, podkreśliła tekstylne dziedzictwo kraju za pomocą instalacji site-specific i tkaniny Ajrakh (starożytna tradycja drukowania) wykonanej przy użyciu khadi. "Khadi jest symbolem samowystarczalności, samooczyszczania i niezależności" - mówi Jyoti. "Jeśli 300-milionowa populacja miejska Indii kupi tylko pięć metrów khadi raz w roku, połączy się i zaangażuje z ludnością wiejską oraz wesprze prządki i tkaczy".

Ponadczasowa klasyka

Po odzyskaniu niepodległości przez wiele lat khadi było zaniedbywane i zaczęto je uważać za "tkaninę dla ubogich". Pod koniec lat 80-tych i na początku lat 90-tych tkanina ta ponownie wyszła z zakurzonych szaf emporiów khadi należących do rządu i pojawiła się na arenie mody. W 1989 roku w Bombaju odbył się pierwszy pokaz mody khadi zorganizowany przez KVIC. W 1990 roku projektantka mody Ritu Beri pokazała swoją pierwszą kolekcję khadi na pokazie zorganizowanym w muzeum rzemiosła w Delhi.

Khadi to ponadczasowa tkanina - klasyczna, prosta i swobodna, która ma autentyczny urok vintage - Gaurang Shah.

Od tamtej pory wielu projektantów eksperymentowało z tą uniwersalną tkaniną o chropowatej fakturze i nadało jej nowy charakter w swoich kolekcjach, od Wendella Rodricksa i Abu Jani po Rajesha Pratapa Singha i Sabyasachi Mukherjee. Wielu z tych projektantów nadało tkaninie szykowny wygląd, który nadaje się zarówno do noszenia na co dzień, jak i do strojów formalnych i wieczorowych - od ślubnej lehengi po jumpsuity i suknie. Wcześniej jedynym dostępnym rodzajem khadi była bawełna khadi, która miała grubą fakturę, ale teraz dostępnych jest również wiele innych, delikatniejszych odmian, z domieszką jedwabiu i wełny. "Khadi to ponadczasowa tkanina - klasyczna, uproszczona i swobodna, która ma autentyczny urok vintage" - mówi projektant mody Gaurang Shah. "W latach 90-tych, kiedy trendem w sari był szyfon i żorżeta, szukałam alternatywy dla jedwabiu i odkryłam tkacza, który tkał sari z khadi. Natychmiast zakochałam się w tej tkaninie - jest trwalsza niż jedwab i niedroga. W początkowej fazie mojej przygody projektanta miałam wiele trudności, aby sprawić, że współczesne Indie zaakceptują khadi. Zajęło mi lata, aby przekonać moją klientelę, że khadi jest wyjątkowe." Projektant z siedzibą w Hyderabad jest znany ze swojego projektu, w którym utkał 33 sari z obrazami wielkiego indyjskiego artysty Raja Ravi Varma, wszystkie tkane w khadi z użyciem naturalnych barwników. Każde sari było tkane przez sześć miesięcy, z delikatnej tkaniny pozyskanej z Odishy i jedwabnej przędzy. Tkanina ta jest dziś jeszcze bardziej popularna ze względu na jej trwałość. Jest trwała i długowieczna, a ręczne przędzenie i tkanie nie powoduje emisji dwutlenku węgla. Wyprodukowanie jednego metra khadi wymaga zaledwie trzech litrów wody, w porównaniu do 56 litrów w przypadku tkaniny z młyna. W niektórych stanach, takich jak Maharashtra i Madhya Pradesh, produkuje się khadi organiczne, unikając wszelkich chemikaliów stosowanych przy uprawie bawełny.

Wcześniej było to khadi dla narodu i khadi dla mody, ale teraz staje się to khadi dla transformacji - Narendra Modi.

W październiku 2016 roku podczas swojego comiesięcznego przemówienia radiowego premier Narendra Modi wezwał ludzi do kupowania khadi w okresie świątecznym, mówiąc, że pomoże to biednym rodzinom, "rozjaśniając życie... tkaczy, którzy trudzą się dzień i noc. Wcześniej było to khadi dla narodu i khadi dla mody, ale teraz staje się khadi dla transformacji" - powiedział. W 2018 roku wydarzenie Khadi Transcending Boundaries zostało zaprezentowane przez Fashion Design Council of India w Delhi. Od tego czasu KVIC daje duży impuls do khadi, współpracując z różnymi instytucjami, aby pracować nad lepszym wzornictwem, a w ostatnich latach nastąpił 100% wzrost sprzedaży khadi. Khadi zmieniło się drastycznie na przestrzeni dziesięcioleci, od czasów, gdy było solidną, niebarwioną ręcznie tkaną tkaniną promowaną przez Gandhiego. Większość tkanin sprzedawanych obecnie to zmechanizowane khadi, tkane za pomocą nowych modeli charkhi, gdzie przędza jest wytwarzana w zmechanizowanych i półzmechanizowanych procesach, nawet jeśli jest tkana ręcznie. Duże marki tekstylne odzieży męskiej, takie jak Raymonds, Arvind Mills i Aditya Birla Textiles również współpracują z KVIC przy wprowadzaniu kolekcji khadi. Projektanci Shani Himanshu i Mia Morikawa, współzałożyciele delhijskiej marki 11.11, wprowadzili na rynek dżinsy khadi. "Tkanina to 11,5oz selvedge khadi denim - która wykorzystuje strukturę splotu skośnego denimu i łączy ją z tradycją khadi" - mówi Morikawa BBC Culture. "Naturalnym włóknem jest bawełna Kala, która pochodzi z regionu Kutch i z założenia jest ekologiczna - rolnicy nie używają pestycydów ani nawozów sztucznych. Jest to uprawa wyłącznie zasilana deszczem, która nie wymaga dodatkowego nawadniania, aby rosnąć." "Przędza tkaniny jest ręcznie przędzona, a następnie naturalnie barwiona indygo przed ręcznym krosnem, a następnie ręcznie zszywana" - dodaje. "Ten proces przyczynia się do zaangażowania gospodarki wiejskiej i łączy zaangażowane społeczności. Każda sztuka jest od początku do końca ręcznie robiona, podpisana, ponumerowana i opatrzona datą przez rzemieślnika, co łączy twórców bezpośrednio z użytkownikami." Debarun Mukherjee, projektant mody z siedzibą w Kalkucie, który pracuje z khadi od 10 lat, mówi: "Potrzebny jest nowy efektowny wygląd, a [projektanci] powinni myśleć nieszablonowo i ocalić tkaninę od jej sztampowego, nudnego, zużytego stereotypowego wizerunku. W jednej z moich kolekcji zafarbowałam tkaninę na czarno i uszyłam z niej stroje wieczorowe o indyjskiej sylwetce, od spódnic i sukni po garnitury salwar, które zostały wyprzedane. Uwielbiam dotyk i opadanie tkaniny, a także fakt, że jest ona trwała, dlatego często używam jej w strojach świątecznych, zdobionych tradycyjnymi haftami." Młodzi projektanci, tacy jak Priyanshi Jariwala, założycielka Khadi Cult, zwrócili uwagę millenialsów na khadi, angażując się z nimi poprzez swoje konto na Instagramie @the.k.cult. Dzięki dziwacznym wzorom na tkaninach, jej marka łączy współczesne i etniczne elementy, które przemawiają do młodszego segmentu. Od zabawnych twarzy i dłoni po kostki Rubika, jej ubrania mają zabawny element. Tkanina ta zyskała uznanie i popularność również na arenie międzynarodowej. Wielu wysokiej klasy japońskich projektantów jest gotowych zapłacić za nią wysokie ceny. Japoński awangardowy projektant Issey Miyake zabrał khadi do Nowego Jorku na wystawę w 2019 roku o nazwie Khadi: Indian Craftsmanship w swoim flagowym sklepie. Ręcznie przędzone khadi nigdzie nie jest już bliskie gandhijskiej wizji ubrania milionów w kraju. Dziś chodzi raczej o zrównoważony luksus, dostarczany po wyższej cenie tym, którzy mogą sobie na to pozwolić jako wysokiej klasy tkanina pomagająca, a jednocześnie zapobiegająca umieraniu tego wielowiekowego rzemiosła. "Khadi to coś więcej niż tylko tkanina", mówi specjalista ds. strategii marki Harish Bijoor. "Jest to oświadczenie. W kontekście indyjskim i globalnym, khadi jest deklaracją celu. Wierzę, że khadi jest "przebudzony", na długo przed tym, jak świat w ogóle poznał znaczenie tego słowa. Gandhi wplótł w to samowystarczalność. Ręczne przędzenie jest deklaracją, którą khadi składa w świecie opanowanym przez maszyny. I to jest właśnie jego największa zaleta. Chodzi o świat, który jest prawdziwy, w przeciwieństwie do świata, który jest wytwarzany maszynowo."

Autor: 
tłum. Justyna Janusz
Dział: 
Polub Plportal.pl:

Reklama