Skarbówce będzie łatwiej zajrzeć na rachunki bankowe

Reklama

pt., 11/16/2018 - 07:22 -- zzz

Banki i inne instytucje finansowe nie odmówią już naczelnikom urzędów skarbowych przekazania informacji o kontach podatników.

Takich danych będzie mógł żądać także, w szerszym niż dziś zakresie, szef Krajowej Administracji Skarbowej.

Niezależnie od tego szykują się też inne zmiany.

 

- Wynika z nich, że szef KAS i naczelnicy urzędów celno-skarbowych będą mogli pozyskać informacje m.in. o posiadaczach rachunków bankowych i ich pełnomocnikach w ramach czynności analitycznych dla identyfikacji podmiotów działających w szarej strefie - zwraca uwagę Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy w Independent Tax Advisers.

Wyjaśnia, że chodzi o całkiem nowe przepisy - art. 49a i art. 49b ustawy o KAS.

Biuro prasowe Krajowej Administracji Skarbowej w odpowiedzi na pytanie "Dziennika Gazety Prawnej" wyjaśniło, że chodzi tu przykładowo o sytuacje, gdy ktoś, kto nie zarejestruje działalności gospodarczej, faktycznie ją wykonuje i korzysta z rachunku bankowego (patrz odpowiedź w ramce).

- Zatem istotne z punktu widzenia tajemnicy bankowej będą dane przekazywane organom KAS poza postępowaniami podatkowymi i kontrolami, w celach prewencyjnych. Zbliża to pozycję KAS do służb specjalnych takich jak ABW czy CBA - uważa Jarosław Ziółkowski.

KAS przypomina jednak, że do 1 marca 2017 r. analogiczne rozwiązanie funkcjonowało na gruncie ustawy o kontroli skarbowej (art. 7c ww. ustawy.).

Zmiany w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej wynikają z przyjętej przez Sejm w ubiegłym tygodniu nowelizacji tych przepisów. Przyznaje ona urzędnikom fiskusa nowe bezprecedensowe uprawnienia, które pozwolą im sprawniej prowadzić kontrole rozliczeń podatników (pisaliśmy o tym szerzej w artykule "Nowe bezprecedensowe uprawnienia dla skarbówki", "DGP" nr 151/2018).

 

 

Nowe uprawnienia

Znowelizowany ma być także obowiązujący już dziś art. 49 ustawy o KAS. Nakazuje on instytucjom finansowym (bankom, zakładom ubezpieczeń itd.) przekazać na pisemne żądanie naczelnika urzędu celno-skarbowego informacje dotyczące kontrolowanego podatnika. Powinno to mieć związek z wszczętą kontrolą celno-skarbową lub prowadzonym postępowaniem podatkowym.

Po nowelizacji z takim żądaniem będą mogli występować także:

- naczelnicy urzędów skarbowych, w związku z kontrolą podatkową lub postępowaniem podatkowym, oraz

- szef KAS w toku postępowania podatkowego.

Bez zbędnej biurokracji

- Naczelnicy urzędów skarbowych już dziś posiadają podobne kompetencje, tyle że na innej podstawie - art. 182-185 Ordynacji podatkowej - zwraca uwagę doradca podatkowy Marek Kwietko-Bębnowski.

To oznacza - jak wyjaśnia ekspert - że naczelnicy US nie mają dziś podstaw do żądania niektórych informacji, np. historii transakcji na danym rachunku bankowym (takie uprawnienia mają organy celno-skarbowe).

Ponadto dostęp naczelników do informacji stanie się łatwiejszy. I to z dwóch względów. Po pierwsze, dotychczasowy tryb (na podstawie Ordynacji podatkowej) zmusza naczelników urzędów skarbowych do wysłania najpierw podatnikowi formalnego wezwania do udzielenia informacji (art. 183 ordynacji). - W praktyce więc po wejściu w życie nowelizacji naczelnik US będzie mógł od razu zasięgnąć informacji o kontach bankowych, bez uprzedzania o tym podatnika - wyjaśnia Przemysław Antas, radca prawny w kancelarii Antas Legal.

Po drugie, w art. 49 ustawy o KAS nie będzie takiego zastrzeżenia, jakie jest zapisane w art. 184 ordynacji. Chodzi o obowiązek respektowania przez fiskusa zasady szczególnego zaufania pomiędzy instytucjami finansowymi a ich klientami.

Nie tylko wobec podatnika

Przemysław Antas zauważa też, że nowe kompetencje naczelników US będą dotyczyć również informacji o rachunkach osób niebędących stroną kontroli lub postępowania. Wystarczy, że osoby te będą współposiadaczami takiego rachunku lub zyskają pełnomocnictwo do dysponowania nim.

- W ten sposób urząd skarbowy będzie mógł łatwiej wykrywać przypadki uchylania się od opodatkowania, a także przypadki firmanctwa - nie ma wątpliwości ekspert.

Grzywna nawet do 10 tys. zł

Jarosław Ziółkowski zwraca uwagę, że wraz z nowelizacją nie uchylono dzisiejszego trybu pozyskiwania informacji, określonego w Ordynacji podatkowej.

- Nie jest dla mnie jasne, jak obie procedury będą stosowane w trakcie jednego postępowania lub kontroli i czy fiskus będzie miał swobodę ich wyboru. Nie rozumiem też, dlaczego nie przyznano prawa do korzystania z nowego trybu dyrektorom izb administracji skarbowej w ramach postępowań odwoławczych - zastanawia się ekspert.

Zdaniem Marka Kwietko-Bębnowskiego naczelnicy US będą teraz wybierać tryb wynikający ze znowelizowanej ustawy o KAS, bo będzie on zwyczajnie prostszy.

- Nie bez znaczenia będzie też to, że instytucje finansowe, które odmówią przekazania informacji albo przekażą je w niepełnym zakresie, mogą być ukarane grzywną nawet do 10 tys. zł (art. 48 ustawy o KAS). To ponad trzy razy więcej, niż wynosi kara porządkowa nakładana w ramach Ordynacji podatkowej, która i tak nie była nakładana w związku z żądaniami naczelników US - zwraca uwagę Marek Kwietko-Bębnowski.

Odżyją postępowania klauzulowe

Całkowitą nowością będzie prawo szefa KAS do żądania informacji od instytucji finansowych w toku postępowania podatkowego.

- Nie chodzi wyłącznie o postępowania z zastosowaniem klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania. Szef KAS będzie mógł też żądać tych informacji w nowym trybie jako organ pierwszej instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub wznowienia postępowania - tłumaczy Jarosław Ziółkowski.

Co innego, jeśli takie postępowanie będzie prowadził dyrektor izby administracji skarbowej. On nie skorzysta z nowych kompetencji, co - zdaniem eksperta - jest niezrozumiałe.

Michał Goja, doradca podatkowy i partner w EY, przewiduje, że szef KAS będzie sięgał po nowe kompetencje głównie w tzw. postępowaniach klauzulowych. - Dotychczas można je było policzyć na palcach jednej ręki. Teraz zapewne będzie ich więcej, bo zwiększą się możliwości prowadzącego je szefa KAS - uważa ekspert.

Odpowiedź biura prasowego KAS na pytania "DGP"

Intencją wprowadzanych zmian jest uzupełnienie regulacji ustawowych w zakresie możliwości pozyskiwania informacji z instytucji finansowych nie tylko na etapie kontroli celno-skarbowej czy postępowania podatkowego (jak obecnie), lecz przyznanie takiej możliwości również na etapie działań analitycznych. Chodzi tu np. o sytuacje, gdy ktoś, kto nie zarejestruje działalności gospodarczej, faktycznie ją wykonuje i korzysta z rachunku bankowego. Przed wszczęciem kontroli czy postępowania jedyną możliwością identyfikacji podmiotu uzyskującego takie dochody, które powinny podlegać opodatkowaniu, jest ustalenie właściciela rachunku bankowego, na który wpływają środki pieniężne z tytułu dokonywanych transakcji. Stąd pomysł na takie rozwiązanie. Nie jest to rozwiązanie nowe, gdyż do 1 marca 2017 r. analogiczne rozwiązanie funkcjonowało na gruncie ustawy o kontroli skarbowej (art. 7c ww. ustawy.).

W zakresie respektowania tajemnicy bankowej należy zauważyć, że organy KAS obowiązane są do przestrzegania przepisów prawa, w tym stosowania przepisów dotyczących tajemnicy skarbowej. Regulacje te szczegółowo określają sposób pozyskiwania, przetwarzania i udostępniania informacji znajdujących się w dyspozycji KAS i zapewniają właściwą ich ochronę.

 

Etap legislacyjny

Nowelizacja ustawy o KAS i niektórych innych ustaw - zostanie rozpatrzona na posiedzeniu Senatu w przyszłym tygodniu (21-23 listopada).

 

Autor: 
Mariusz Szulc, Agnieszka Pokojska
Źródło: 

Dziennik Gazeta Prawna

Dodaj komentarz

CAPTCHA
Przepisz kod z obrazka.

Reklama